Açık İletişim: Anlamak Değil, Anlatmak Cesareti
Açık İletişim Gerçekten Ne Demektir?
Yaşamda açık iletişim, ilişkilerin temel taşı olarak görülür. Ancak çoğu zaman “her koşulda açık olmak” sağlıklı bir iletişim biçimi sanılır. Oysa koşullar, ortam ve karşımızdaki kişinin yapısı bu açıklığın dozunu belirler.
Her durumda içimizdekini olduğu gibi paylaşmak, bazen bizi güçlendirmek yerine savunmasız bırakabilir. Bu yüzden açık iletişim, her şeyi söylemek değil; doğru zamanda, doğru kişiye, kendimizi saygıyla ifade edebilmektir.
Kendimizi İfade Etmek, Karşıdakinin Anlaması Değildir
Açık iletişim, karşımızdakinin bizi anlaması ya da onaylaması anlamına gelmez.
Asıl amaç, kendi duygularımızı, sınırlarımızı ve ihtiyaçlarımızı net biçimde dile getirebilmektir.
Bazen karşımızdaki kişi, bu açıklamayı duymaya hazır olmayabilir. Böyle durumlarda görevimiz onun bizi anlamasını sağlamak değil; kendimizi dürüstçe ifade edip, ardından onun tepkisine saygı duyarak mesafemizi belirlemektir.
Kabul ve Mesafe: İlişkideki Sağlık Noktası
Birini anlamak, onun davranışlarını onaylamak demek değildir. Kabul, karşımızdaki kişinin “şu anda olduğu hâlini” görmektir.
Örneğin borcunu ödemeyen birine sürekli borç vermeye devam etmek, onu değiştirmeye çalışmaktır. Oysa kabul etmek, onun bu davranış biçimini fark edip kendi sınırımızı yeniden belirlemektir.
Bu farkındalık, çaresizlik hissini azaltır; çünkü artık enerjimizi başkasını değiştirmeye değil, kendimizi koruyan mesafeyi kurmaya yöneltiriz.
Benzer şekilde, bir dostumuza söylediğimiz bir bilginin gizli kalmasını isterken onun bunu başkalarıyla paylaştığını fark ettiğimizde açık iletişim kurmak önemlidir.
“Bu bilgiyi sadece sen biliyordun ve paylaştığını duymak beni çok üzdü.” diyebilmek, hem kendimizi ifade etmenin hem de karşımızdakinin tabiatını fark etmenin bir yoludur.
Eğer karşımızdaki kişi bu durumu inkâr ediyor ya da suçlayıcı biçimde tepki veriyorsa, o zaman onun tabiatını —yani bilgiyi bu şekilde taşıyan bir yapısı olduğunu— kabul etmek gerekir.
Bu kabul, karşımızdakinin davranışını onaylamak değil; onun değişmeye hazır olmadığı bir yapıda olduğunu görmek anlamına gelir.
Böylece artık ona sır vermemeyi, o ilişkiyi farklı bir mesafeden sürdürmeyi seçebiliriz. Bu seçim, hem bizi hem ilişkiyi korur.
İletişimde Alan Tanımak
Kimi zaman karşımızdaki kişinin söylediklerimizi sindirmesi zaman alır.
O anda suçlayıcı ya da reddedici bir tepki verse bile, bu onun hazır olmadığı anlamına gelir.
Bu durumda geri çekilmek, sessizliğe saygı duymak ve alan tanımak ilişkiye nefes aldırır.
Karşı taraf kendi içinde olgunlaşmaya başladığında, iletişim yeniden kurulabilir.
Ancak bazen bu süreç uzun sürebilir — ve o sırada biz yolumuza devam etmiş olabiliriz. Bu da yaşamın doğal akışıdır.
Açık İletişim: Kontrol Değil, Seçim
Açık iletişim, ilişkilerde kontrolü ele almak değil; seçim hakkımızı hatırlamaktır.
Kendimizi açıkça ifade ettiğimizde artık top karşı taraftadır. O bizi anlamayı seçerse ilişki derinleşir; seçmezse biz mesafemizi belirleyerek güvende kalırız.
Bu farkındalık, ilişkilerdeki çaresizlik döngüsünü kırar ve bizi hem özgür hem de sorumlu kılar.
Son Söz
Açık iletişim; yüzleşme, fark etme ve seçim yapma cesaretidir.
Bu süreçte ne kadar açık olduğumuz değil, açıklığımızın bizi ne kadar özgürleştirdiği önemlidir.
İlişkilerinizde hem kendinizi ifade edebildiğiniz hem de karşı tarafın tabiatını olduğu gibi kabul edebildiğiniz sağlıklı bir denge kurmanızı dilerim.
Klinik Psikolog Sümeyye Arslan